آیا مسیر اصلاح طلبان و روحانی از هم جدا خواهد شد؟

صادق زیبا کلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در صحبت های خود در ۵ مارس درباره انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ گفت که روحانی بدون حمایت اصلاح طلبان کمتر از ۲ میلیون رای داشت. زیباکلام نقش فعالی در کمپین ریاست جمهوری حسن روحانی داشت و حتی در مستند تلویزیونی روحانی، مردم را برای رای دادن به روحانی تشویق کرد. تلاش اصلاح طلبان در روزهای آخر نقش مهمی در پیروزی حسن روحانی و کسب بیش از نیمی از آرا در دور اول داشت. شاید مهمترین اتفاق زمانی بود که محمد خاتمی رئیس جمهور اصلاح طلب سابق ایران از محمدرضا عارف -کاندیدای اصلاج طلبان- خواست تا از چرخه رقابت ها به نفع حسن روحانی کنار برود.

این درحالی بود که در کمپ اصولگرایان تمام کاندیداها از جمله سعید جلیلی، محمد باقر قالیباف، ولایتی و محسن رضائی ترجیح دادند که تا انتها در عرصه انتخابات حضور داشته باشند. عدم همکاری در بین اصولگرایان شاید دلیل اصلی موفقیت روحانی بود. در آخرین روزها قبل از انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ رئیس وقت اتحاد اصولگرایان، مهدوی کنی -که چندی بعد درگذشت- که از او بعنوان پدر معنوی اصولگرایان نیز یاد میشد، در نامه ای محرمانه ای که اخیرا به رسانه ها درز پیدا کرد به علی اکبر ولایتی هشدار میدهد که امکان دارد اصلاح طلبان برنده انتخابات باشند و از وی میخواهد تا از رقابت ها به نفع کاندیدای دیگر اصولگرایان کنار برود.

روحانی که میانه روها را نمایندگی میکرد، پس از رسیدن به قدرت، کابینه اش را از هر دوجناح اصولگرا و اصلاح طلب برگزید. حالا در آستانه انتخابات مجلس در فوریه ۲۰۱۶، روحانی با مشکل روبروست و باید در نهایت به یکی از دو جناح متمایل شود.

اصلاح طلبان انتظار دارند که روحانی از لیست اصلاح طلبان حمایت کند و پاسخ حمایت های آنها در زمان انتخاب شدنش را بدهد. این درحالی است که جناح تندرو اصولگریان در دو سال گذشته مکررا اعلام کرده اند که دولت روحانی توسط اصلاح طلبان کنترل میشود و به دقت حرکات دولت را زیر نظر داشتند. آنها با توسل به اهرم مجلس سعی کردند تا با هرسیاست به اعتقاد آنها “اصلاح طلبانه” دولت، مخالفت کنند.

اگرچه نائب رئیس کمیته سیاسی حزب کارگزاران سازندگی، محمد قوچانی معتفد است که اصلاح طلبان انتخاب اول روحانی هستند اما رئیس جمهور ایران بر سر یک تقاطع قرار دارد.

یک گزینه شکل دادن ائتلافی با اصلاح طلبان و در نتیجه جبران حمایت آنهاست. گزینه دیگر انتخاب لیستی از کاندیداهاست، مشابه آنچه در مورد کابینه انجام شد. اصولگریان تاکنون درباره این مشکل سکوت کرده اند، به استثناء طرفداران احمدی نژاد الباقی اصولگرایان سکوت کرده اند و چیزی از برنامه هایشان برای انتخابات آینده نمی گویند.

قوچانی که سردبیر ماهنامه “مهرنامه” نیز هست به المانیتور میگوید”در چند جلسه آخر، رهبران اصلاح طلبان تصمیم گرفته اند که تمام اصلاح طلبان باید تحت نظارت کمیته استراتژیک اصلاحات عمل کنند”

درباره نقشی که دولت در انتخابات مجلس بازی خواهد کرد، قوچانی میگوید “طبق قانون، دولت هیچ نقشی در انتخابات مجلس ندارد. اگرچه حزب اعتدال و توسعه همانند حزب کارگزاران، دو حزب سیاسی هستند که در انتخابات پیشروی مجلس نقش ایفا خواهند کرد و هر دو اعضایی از جمله وزرا در کابینه روحانی دارند. این دو حزب، دولت را به اصلاح طلبان وصل میکنند

محمدرضا عارف که پس از کنار رفتن به نفع روحانی نخواسته بود تا در دولت وی پست و مقامی داشته باشد، خود را برای انتخابات مجلس آماده میکند. این در حالی است که قوچانی میگوید “در حال حاضر هدف این است تا ناطق نوری -رئیس مجلس پنجم- را قانع کنند تا در انتخابات شرکت کند. اگر او بپذیرد، در صدر لیست اصلاح طلبان خواهد بود و حتی در صدر لیست برخی از اصولگرایان نیز قرار خواهد گرفت. اگر نپذیرد، عارف سرلیست خواهد بود.

سعید لیلاز معاون دبیرکل کارگزاران که از احزاب تاثیرگذار در ایران است، درحالیکه منکر شکاف بین اصلاح طلبان میشود به المانیتور میگوید “در هفته های اخیر همکاری و همگرایی زیادی بین اصلاح طلبان بوده است. در ماه های پیش رو، جامعه ایران صدای قوی از اصلاح طلبان خواهد شنید. از آن مهمتر من معتقدم که تضارف آرا در میان اصلاح طلبان نشانه دموکراسی در کار است. همواره صحبت هایی درباره واگرایی در میان اصلاح طلبان بوده است ام در واقعیت به غیر از انتخابات سال ۲۰۰۵ که احمدی نژاد در آن برنده شد، اصلاح طلبان همواره در روزهای نهایی به اجماع رسیده اند.

هفته نامه “صدا” در گزارش خود در ششم ژوئن که به ملاقات رهبران اصلاح طلبان پرداخته بود میگوید “ملاقات مهمی میان سران اصلاح طلب با هدف رسیدن به اتحاد در انتخابات مجلس آینده صورت گرفته است. چهره های شاخص اصلاح طلب از جمله عبدالله نوری -وزیرکشور دولت اول خاتمی- محمدرضا خاتمی -نائب رئیس مجلس ششم- عبدلواحد موسوی لاری -وزیر کشور دولت دوم خاتمی- مصطفی معین -وزیر علوم دولت خاتمی و کاندیدای ریاست جمهوری سال ۲۰۰۵- و محمدرضا عارف در این جمع حضور داشته اند.

قوچانی میگوید امکان ائتلاف اصلاحطلبان و اصولگرایان وجود دارد. “بعنوان مثال علی لاریجانی -رئیس فعلی مجلس- تمایل دارد تا با دولت ائتلاف کند. حالا اگرچه دوات با جای دادن اصلاح طلبان را در صدر لیست خود بعید به نظر میرسد که ائتلافی بین لاریجانی و اصلاح طلبان پیش از انتخابات حاصل شود و امکان دارد پس از انتخابات چنین اتحادی صورت پذیرد.”

در هر حال هرچه به موعد انتخابات مجلس نزدیکتر میشویم بحث های بیشتر پیرامون لیست کاندیداها شکل میگیرد. لیلاز معتقد است که اصلاح طلبان لیست خود را پیرامون محوریت هاشمی رفسنجانی، خاتمی و روحانی نهایی خواهند کرد.

سعید جعفری-المانیتور

*ترجمه این مطلب بطور خلاصه و مفهومی صورت گرفته است و ممکن است وفاداری کامل به متن اصلی نداشته باشد.

#انتخاباتمجلس #سیدصادقشیرازی #حسنروحانی #دیدگاهنو #روحانی

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon