احمدی نژاد و تداوم قهر یازده روزه

مصاحبه مطبوعاتی محمود احمدی نژاد آخرین شک ها را نیز برطرف ساخت که وی هویت متاخر خود را حفظ کرده و چه بسا تغییرات بیشتری در این مسیر کرده است. قهر یازده روزه در دوره دوم ریاست جمهوری که نقطه عزیمت علنی شدن اختلاف وی با رهبری بود، هویت سیاسی جدیدی را به ارمغان آورد که در چهار سال گذشته روند تکاملی یافته است. او هیچ عدولی از مشی متاخر خود که از دید بخش مسلط قدرت انحرافی نامیده می شود، نکرده است و صریح تر از گذشته با قرار گرفتن در کنار اسفندیار رحیم مشایی و حمید بقایی خط و خطوطی را دنبال می کند که آشکارا با نگاه ولی فقیه ومواضع نیرو های موسوم به ولایتمدار و هر دو جناح سیاسی نظام تفاوت دارد.

احمدی نژاد در جریان مصاحبه مطبوعاتی نشان داد ویژگی های شخصیتی وی در زمینه پوپولیسم، عوام فریبی و نگاه هزاره گرایانه به سیاست دستخوش تغییر کیفی نشده است. همچنان اعتنا وتوجهی به واقعیت ها و فکت نداشته و در عالم تصورات شخصی خود که از جنس آلترناتیو فکت است و تمایزی با توهم ندارد، به خلاف واقع گویی های بزرگ مشغول است. او سعی کرد تصویری ایده آل از ۸ سال ریاست جمهوری خود ترسیم کند و بدون پاسخ به مشکلات و فکت ها و آمار، رکورد های بزرگی را به نام دولتش ثبت کند که فقط در ذهن و زبان وی جاری است و نشانی از آنها در عالم واقع نمی توان جستجو کرد. هدف اصلی احمدی نژاد ارسال این پیام به عرصه سیاسی و جامعه مخاطب بود که او تمام قد در عرصه سیاسی حضور یافته و بر اجرای برنامه ها وطرح هایش اصرار دارد. همچنین روشن ساخت که بقایی نماینده وی در انتخابات است که به دلیل منع رهبری ناگزیر از معرفی وی شده است. احمدی نژاد کوشید تا کاندیداتوری بقایی را جدی نشان داده و رد صلاحیت احتمالی وی را هزینه دار سازد.

گرفتن ژست اخلاقی و منجی گرایانه دیگر برنامه احمدی نژاد بود. او همچنان به مهدویت گرایی هزاره گرا و فعال معتقد است و بگونه ای آینده را ترسیم می کند که گویی اتفاقاتی قریب الوقوع است واو نسبت به آنها آگاه است. وی پالس هایی برای تنش زدایی با اصلاح طلبان و جنبش سبز ارسال کرد و از سرکوب خونین اعتراضات انتخاباتی ۸۸ شانه خالی کرد. اما تکرار حملات به رفسنجانی و متهم کردن روحانی به اتهام زنی و بیان حرف های خلاف واقع مسیر نزدیکی به اصلاح طلب ها را در کوچه بن بست قرار می دهد. او حمله شدیدی به عملکرد دولت روحانی کرد و مدعی شد که کشور ده ها سال عقب رفته است! همچنین موضع انتقادی نسبت به برجام گرفته و مدعی شد که امتیاز های زیادی داده شده است.

فراز مهم سخنان احمدی نژاد تاکید بر عدم مسئولیت اعمال وزارت اطلاعات بود. کوشش ناکام او برای در اختیار گرفتن کنترل وزارت اطلاعات منجر به رویارویی با رهبری و بحرانی در داخل نظام شد. او از خبرنگاران خواست فکر کنند که چرا رئیس جمهور اختیاری در وزارت اطلاعات ندارد. همین مشکل در دوره ریاست جمهوری روحانی نیز برقرار است. آشکار کردن این مساله از سوی احمدی نژاد برگ تایید دیگری بر ناتوانی رئیس جمهور در حوزه رعایت حقوق شهروندی است. او آشکارا از آزادی و رفع حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی دفاع کرد. کاری که روحانی تا کنونی به این صراحت به آن نپرداخته است.

اگرچه احمدی نژاد می کوشد تا خود را به عنوان خط سوم در جمع نیرو های سیاسی داخل نظام معرفی کند، اما رصد شناسی مواضع حلقه یاران او آشکار می سازد این جریان ترکیبی التقاطی است و مواضع جدید آنها اشتراکاتی با هر دو جناح دارد که البته با اصول گرایان بیشتر است. احمدی نژاد بار ها و بار ها ناخرسندی خود از اصول گرایان را اعلام کرده است اما در عین حال همیشه به آنها نیاز داشته است. نقطه عزیمت سیاسی احمدی نژاد جناح راست نظام بوده است. وی با حمایت این جناج در عرصه سیاسی بر کشید. بخش مهم حامیان و نزدیکان وی در انتخابات ۸۴ و ۸۸ اصول گرایان بودند. برای وی گسست کامل از این جریان دشوار است. وی مدعی شده در صورت تشکیل دولت جدید برخی از وزرای سابق دیگر جایی نخواهند داشت. اما برای باز احمدی نژاد دشوار است تا از زیر سایه اصول گرایان به صورت کامل خارج شود. حلقه یاران احمدی نژاد در حوزه سیاست خارجی و اقتصادی تقریبا با اصول گرایان همگرایی دارند. البته احمدی نژاد به عادی سازی رابطه با امریکا در عین حفظ نگاه منفی باور دارد. اما در حوزه فرهنگی و سیاسی احمدی نژاد به اصلاح طلبان نزدیک شده است اما هنوز با آنان فاصله زیادی دارد. ویژگی منحصر به فرد جریان احمدی نژاد عبور از نهاد روحانیت و نظریه ولایت فقیه است. این حلقه خود را در جایگاه ارتباط مستقیم با خداوند وامام غایب شیعیان می داند و نه تنها جایگاه و موضوعیتی برای روحانیت قائل نیست بلکه ابایی از آشکار کردن دیدگاه منفی خود به روحانیت سالاری و رسمیت بخشیدن به این جایگاه در دین ندارد. این موضوع باعث می شود تا هسته های اصلی هر دو جناح در کنار حوزه های علمیه نسبت به این جریان احساس خطر کنند.

خامنه ای تا کنون سیاست مهار احمدی نژاد و ممانعت از حاشیه سازی را در پیش گرفته و ضمن اینکه وی را در جرگه نیرو های داخل نظام حفظ کرده اما در عین حال مانع از اثرگذاری وی در عرصه سیاسی رسمی شده است. اما اینکه این رویکرد تا کجا امکان تداوم داشته باشد، به میزان زیادی وابسته به واکنش احمدی نژادی ها به رد صلاحیت احتمالی بقایی است. در عین حال به نظر می رسد مشابه سال ۹۲ آنها به سمت تقابل پیش نرفته واز طریق اعتراضات سیاسی سرمایه اجتماعی برای انتخابات ۱۴۰۰ جمع کنند.

در مجموع احمدی نژاد از این به بعد حضور پر رنگی در سیاست با حفظ هویت متاخر خود خواهد داشت و نوع تعامل وی با نظام ، جناح های سیاسی و افکار عمومی تا حدی معادلات سیاسی ایران را متاثر خواهد ساخت.

#بقایی #مصاحبهمطبوعاتیاحمدینژاد #دیدگاهنو #احمدینژاد #علیافشاری

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon