دربارۀ عربستان و ایران: از مخاصمه پرهیز کنید

در تلگرام بخوانید

مهدی خلجی – اگرچه جمهوری اسلامی ایران به سختی می تواند با ایالات متحده وارد جنگ نرم شود، اما بسیج ایرانیان سراسر دنیا مقابل عربستان سعودی و مسموم کردن اذهان آنان با احساسات ضدعربی، ساده ترین و کم هزینه ترین روش به حساب می آید. جهوری اسلامی همواره به خاطر روحانیت سنتی که گرایش پان اسلامی دارد، حکمرانی شیعه و اولویت بندی سیاسی براساس مسائل مذهبی و فرقه ای مورد انتقاد قرار گرفته است. از طرف دیگر میلیون ها ایرانی نیز از جهتگیری شیعی – اسلامی  ایران در منطقه و سیاست خارجی ناراضی هستند. بکارگیری کلمه بی رحم جنگ مقابل جمهوری اسلامی در فضای عمومی، کاملا مطلوب این نظام بوده و قرارگرفتن در بازی ای است که ایران قوانین آن را تنظیم کرده است. جناح های داخلی ایران، نه تنها ازسیاست های ضدعربستانِ جمهوری اسلامی حمایت می کنند، بلکه مداخله نظامی رژیم در نقاط مختلف منطقه را کاملاً ضروری و لازم می دانند.

با وجود پیچیدگی و تنوع فرهنگی و اجتماعی در ایران، گرایش ها و انگیزه های متفاوت مذهبی، ملی گرا، چپگرا و راستگرا در نفرت از عربستان سعودی به نقطه ای مشترک می رسند. انگیزه هایی که به حق مطلق ایران برای مقابله با جاه طلبی و آرزوهای عربی در منطقه باور دارند. به همین علت، جای تعجب نیست که اپوزیسیون دموکرات ایران و جامعه روحانیت این کشور در مقابل فاجعه انسانی در سوریه (که رژیم ایران تا حدی مسئول آن است) سکوت کرده اند و بی تفاوت هستند. برای یافتن منشا احساسات ضد عرب نیازی نیست به زمان باستان برگردیم: حافظه جمعی ایرانیان پر است از تصاویر زنده ۸ سال جنگ ایران و عراق که بسیاری از دولت های عربی ایران را تنها گذاشتند و از دشمن (عراق) پشتیبانی کردند. وقتی مفتی ارشد عربستان، تمام ایرانیان را غیرمسلمان می خواند، ایرانیان نیز به موضع آیت الله خامنه ای احترام می گذارند: او دولت عربستان را ” شجره خبیثه ملعونه” خواند. اشاره به آیه ای از قرآن(سوره ابراهیم؛ ۲۶): ” مثال کلمه پلید (کفر و شرک) مانند درخت پلیدی است که از روی زمین برکنده شده (از ریشه درآمده) هیچ ثبات و قراری ندارد.”

تکیه بر سازمان مجاهدین خلق برای تغییر رژیم (در ایران) مانند استفاده از یک چکش برای تغییر ساختار یک ماشین الکترونیکی پیچیده است. اگر تغییر رژیم را یک فرض محتمل، کم هزینه و گزینه ای متعادل بدانیم، گام اول، کسب دانش گسترده در مورد ماهیت رژیم است. اما در چهار دهه گذشته عربستان ثابت کرده است که نه تصور ایرانیان از عربستان سعودی را می شناسد، نه به ماهیت رژیم جمهوری اسلامی (که ایرانیان خواهان تغییر آن هستند) آگاه است، نه شناختی از گروه های مختلف مخالف رژیم دارد و نه با درک عمومی ایرانیان از سازمان مجاهدین خلق آشنا است.

سازمان مجاهدین خلق سازمان یافته ترین گروه اپوزیسون است اما با این وجود این سازمان در بین ایرانیان بدنام است و از پشتیبانی اندکی در میان ایرانیان خارج و داخل کشور برخوردار است. این بدنامی چندین دلیل دارد: ساختار این گروه بیشتر به یک مکتب دینی (فرقه) شبیه است تا یک نهاد سیاسی، از خود حکومت نیز بیشتر اسلامی هستند (کافیست به قوانین پوشش زنان این گروه توجه کنید)، از رژیمی که خواهان تغییر آن هستند (جمهوری اسلامی) کمتر دموکراتیک تر است، و از همه مهمتر، در جریان جنگ ایران و عراق، این گروه متحد صدام حسین شد و در برابر ایران جنگید. واقعیت آنکه برای مقابله با ایران هیچ استراتژی بدتر و شکست پذیرتر از حمایت علنی از سازمان مجاهدین خلق و ارتباط با این گروه نیست. این استراتژی ادعاهای دولت ایران را ثابت می کند که؛ دشمنی عربستان تنها با حکومت ایران نیست بلکه با مردم ایران نیز هست. در ذهنیت قریب به اتفاق ایرانیان، هم صدام حسین و هم سازمان مجاهدین خلق در طول جنگ از عربستان کمک مالی دریافت می کردند.

صرف نظر از چنین برداشت هایی، ایراد سخنان تحریک کننده علیه ایران و ایرانیان، عدم پاسخگویی نسبت به حوادثی مانند منا و دامن زدن به آتش تنش های فرقه ای، نه تنها باعث تقویت فعالیت رادیکالترین افراد جمهوری اسلامی می شود، بلکه به فعالیت های رژیم ایران برای ایجاد بی ثباتی در منطقه و سیاست های تهاجمی اش مشروعیت می بخشد و موجب بازسازی روابط جمهوری اسلامی با منتقدان سابق داخلی اش می شود. با تحمیل تصور شخصی بر اذهان مردم نمی شود رژیمی را تغییر داد. عربستان سعودی حق دارد در مورد برنامه و اهداف منطقه ای ایران نگران باشد، اما این کافی نیست. کسب دانش گسترده در مورد حکومت، مردم و اپوزیسیون نیز بسیار ضروری است. به جای سیاست های شکست خورده ای مانند تکیه بر سازمان مجاهدین خلق، عربستان سعودی باید به طراحی یک چارچوب پیشرو در دیپلماسی عمومی فکر کند تا بتواند نسبت به مساله ایران، سیاست های تاثیرگذاری را پیش ببرد.

این مقاله را به زبان انگلیسی در اینجا بخوانید.

#سازمانمجاهدینخلق #آیتاللهخمینی #عربستانسعودی #دیدگاهنو #خامنهای #تخاصمایرانوعربستان #ولایتفقیه #ایران #مهدیخلجی

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon