ضد آمریکایی های خاورمیانه و خشنودی از ریاست جمهوری ترامپ

علی افشاری

تحلیلگر سیاسی


در تلگرامبخوانید

بر آمدن دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پدیده عجیبی بود. کمتر کسی در ابتدا باور می کرد وی بتواند کاندید نهایی حزب جمهوری خواه در رقابت برای ورود به کاخ سفید شود. ویژگی های شخصیتی نازل،مواضع افراطی و اظهارات توهین آمیز و نژاد پرستانه وی علیه مسلمان ها، زنان و هیسپنیک ها شگفتی جهانیان و از جمله مردم خاور میانه را برانگیخت که چطور چنین فردی یکی از دو کاندید اصلی برای تعیین چهل و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده شده است. در حال حاضر شرایط به طور نسبی به نفع هیلاری کلینتون است و ترامپ در نظر سنجی ها از وی عقب افتاده است، اما پیچیدگی های انتخابات آمریکا و دینامیسمی که در آن وجود دارد نتیجه کار را به روز های آخر می کشاند. اگر چه در افکار عمومی کشور های خاورمیانه نگاه های منفی نسبت به ترامپ غلبه دارد، اما در میان سیاستمداران و دولتمردان چنین روندی مشاهده نمی شود. نیرو های سیاسی نگاه های متفاوتی دارند و به سه قطب سمت گیری به نفع کلینتون، ترامپ و بی اعتنایی تقسیم شده اند.

در طیف کسانی در خاور میانه که ریاست جمهوری ترامپ را در نهایت مطلوب می دانند، جریان های متنوعی دیده می شوند. بخش هایی از آنها حتی رابطه خصمانه با یکدیگر دارند. ازاینرو آنها را نمی توان یکسان و هم نظر در همه ابعاد دانست. ولی موضع آنها از منظر عینی و پسینی پیرامون نتیجه مطلوب انتخابات ریاست جمهوری آمریکا همسان است. آنها نظر مثبت ایجابی به ترامپ ندارندو دیدگاه های او را نیز به مانند دیگر سیاستمداران و فعالان آمریکایی رد می کنند، بلکه تصور می نمایند ریاست جمهوری وی آمریکا را درگیر مشکلات درونی می کند و همچنین توان این کشور در برقراری ائتلاف های جهانی و منطقه ای ضعیف می سازد. آن چیزی که باعث پیوند دادن این جریان های متنوع و ناهمگون می شود و آنها را در زیر سقف ترجیح ریاست جمهوری ترامپ جمع می کند، رویکرد ضد آمریکایی است. به باور این طیف دولت آمریکا اصلاح ناپذیر است و خروجی ساختار سیاسی این کشور پیامد های منفی و نامطلوب جهانی دارد. آمریکا ستیزان ذات واحدی برای ساختار سیاسی آمریکا قائل هستند که باید در پی دفع شر آن بود. از اینرو ریاست جمهوری ترامپ دولت آمریکا را ضعیف می سازد و تاثرات بازدارنده و مزاحم آن را به زعم این جریان تقلیل می دهد.

این طیف در ایران مجموعه گسترده و متنوع و در عین حال متضادی از نهاد ولایت فقیه، اصول گرایان افراطی،اسلام گرایان اقتدار گرا و بنیاد گرا، چپ های ضد آمریکایی، بخشی از اصلاح طلبان، ناسیونالیست ها و اعتدالی ها را در بر می گیرد. آنها استدلال می کنند ریاست جمهوری ترامپ باعث افزایش شکاف با اروپا شده و توان آن در ایجاد ائتلاف های بین المللی و اعمال تحریم های چند جانبه ویک سویه را در تنگنا قرار می دهد . در نگاه آنان حضور ترامپ در کاخ سفید وجهه آمریکا در انظار جهانیان را خراب ساخته و بازار ضدیت با آمریکا و ترویج الگو های خصومت و تقابل را رونق می بخشد. راهبرد سیاست خارجی ترامپ در خصوص کنار گذاشتن ملت سازی و حمایت فعال از استقرار دمکراسی در خاور میانه و دیگر نقاط جهان که حکومت های غیر دمکراتیک دارند، مورد توجه جریان های یاد شده است و هر کدام از زاویه مورد نظر خودش آن را مثبت ارزیابی می کند. در واقع الگوی عدم مداخله ترامپ آنها را خشنود ساخته است. البته عدم مداخله ترامپ حالت مطلق ندارد وی خواهان گسترش و افزایش حملات آمریکا علیه داعش و دیگر گروه های اسلام گرای جهادی است. اما به نظر می رسد دردسر این رویکرد از نظر امریکا ستیزان داخلی کمتر از نگاه هیلاری کلینتون است. حتی هواداران و اعضای داعش نیز ترجیح می دهد ترامپ چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا شود. هفته پیش سخنگوی داعش در کانال تلگرامی نشیر نوشت.« از خداوند می خواهم تا آمریکا را تحویل ترامپ دهد » مارا راوکین و احمد مهیدی در مقاله ای که در نشریه فارین افیر منتشر کرده اند، دلایل استقبال آنها از ریاست جمهوری ترامپ را بر اساس رصد کردن نظرات سمپات های داعش در فضا های مجازی و رسانه ها در موارد زیر دسته بندی کرده اند(۱):

  1. تقویت مناسبات دوقطبی اسلام و آمریکا : به باور آنها دیدگاه های منقی ترامپ باعث می شود تا ادعای داعش در خصوص جنگ غرب با اصل و اساس اسلام باور پذیر تر شود و روابط مبتنی بر دو قطبی تقلیل ناپذیر و خصمانه سازش ناپذیر تقویت گردد.

  2. تشویق بیشتر مسلمانان آمریکا به تروریسم و افراطی گری: مواضع ترامپ مسلمانان بیشتری را در داخل خاک آمریکا به سمت داعش وافراطی گری سوق داده و تمایل برای عملیات تروریستی غیر متمرکز و هسته ای خودبنیاد ( گرگ تنها) را افزایش می دهد.

  3. بی ثباتی و عدم تعادل ترامپ: آنها فکر می کنند رفتار های نوسانی و بی ثباتی ترامپ در نظام تصمیم گیری دولت آمریکا اختلال ایجاد کرده و آن را آسیب پذیر می سازد.

  4. دیدگاه های اخر الزمانی: اعضا و هواداران داعش در نگاهی اخر آلزمانی معتقدند جنگ نهایی و سرنوشت ساز در شهر دابق در شمال سوریه رخ می دهد و خلیفه در آنجا بر دشمنانش چیره می شود. به باور آنها ریاست جمهوری ترامپ آمریکا و اروپا را به سمت جنگ آخر الزمانی سوق می دهد که تقدیر الهی وعده پیروزی در آن را داده است.

دیگر گروه های اسلام گرای افراطی نیز کمابیش بر اساس این استدلال ها و دلایل دیگر ریاست جمهوری ترامپ بر کلینتون را ترجیح می دهند. البته این موضع با توجه به اصرار ترامپ در بکار گیری نیروی زمینی ارتش آمریکا در جنگ علیه تروریسم در خاور میانه پارادوکسیکال به نظر می رسد. اما آنها گمان می کنند حضور ترامپ در کاخ سفید مشکلاتی را در درون هیات حاکمه امریکا ایجاد می کند و توان این کشور را تضعیف می سازد. همچنین بی ثباتی ترامپ و توجه به این واقعیت که تصمیم گری در خصوص جنگ و راهبرد های نظامی و امنیتی آمریکا تنها به دستور و اراده رئیس جمهور متکی نیست، چالشی جدی در برابر اجرای وعده ترامپ است. جنبه های مثبت ریاست جمهوری احتمالی ترامپ برای اسلام گرایان افراطی از تهدید های آن بیشتر است. مهمترین دستاورد ریاست جمهوری وی برجسته تر شدن تضاد آمریکا و اسلام و گریز ناپذیری جنگ و روابط مبتنی بر تقابل و خصومت است. این اتفاق افراطی گری در دنیا را گسترش می دهد و باعث می شود این رویکرد در همه جای دنیا تقویت شود. در دنیایی که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا باشد، آنگاه دور از انتظار نیست که خاور میانه نیز صدای اسلام گرایان جهادی بیشتر از گذشته شنیده شود. از اینرو حتی برخی از پشتیبانان داعش تسهیل رئیس جمهوری ترامپ را یک وظیفه مهم برای مسلمانان جامعه هدف عنوان کرده اند.

از زاویه ای متفاوت سوابق فعالیت های اقتصادی و تجاری ترامپ وفقدان سوابق سیاسی او این امید را در برخی از هواداران اسلام گرایان افراطی برانگیخته است که با وی می توان در صورت ضرورت معامله کرد. به نظر آنها ترامپ آنچنان که وانمود می کند محکم نیست و می توان با او از در سازش وارد شد و در نهایت سیاست عدم مداخله مد نظر وی را به سمت کاهش ویا توقف کارزار علیه تروریسم گسترش داد. افراطی ها و ولایتمداران داخلی نیز تصور مشابهی دارند. اگر چه تاکیدی بر جنگ و رویارویی مستقیم نظامی ندارند، اما برای استمرار الگوی تخاصم و تقابل تقلیل ناپذیر با آمریکا در سیاست خارجی، ترامپ ارجحیت دارد. از منظر مصلحت اندیشی نیز چون قرار است تعامل ها در حد معامله و توافق های مقطعی باشد و به سمت ترمیم روابط پیش نرود، این گونه تصور می شود که ریاست جمهوری ترامپ دولت آمریکا را ضعیف تر ساخته و در نتیجه در چانه زنی ها مجبور به دریافت امتیازات کمتر می شود. ارزیابی های پیشین مبتنی بر مواضع پنهان و آشکار اغلب نیرو های ضد آمریکایی در خاور میانه و به طور خاص اسلام گرا های بنیاد گرا است ولی نظر همه آنها نیست. برخی از ضد آمریکایی ها با هر دو کاندید انتخابات ریاست جمهوری آمریکا مشکل دارند و بی اعتنایی را توصیه می کنند. نقد تفصیلی محاسبات یاد شده از حوصله این یادداشت خارج است. اما به اجمال می توان گفت آنها پیشبینی ناپذیری ترامپ ، عقبه اجتماعی فاشیستی او و برخورد های آنی و غیر عقلانی وی را نادیده گرفته اند که به یکباره می تواند همه یا بخشی از این تصورات را بر هم زند.

علی افشاری فعال سابق دانشجویی و عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت در دوران اصلاحات. علی افشاری در سال ۱۳۸۴ ایران را ترک کرد و هم اکنون در مقطع دکترا مشغول تحصیل و پژوهش در دانشگاه جرج واشنگتن آمریکاست. افشاری برنده جایزه هلمن-همت سازمان دیده بان حقوق بشر در سال ۲۰۰۶ است.

#آمریکاستیزی #دیدگاهنو #علیافشاری #ترامپ #خارومیانه

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon