مسئولیت شهروندی و”مرکز تندرستی و حقوق بشر” 

سازمان های غیر دولتی عامل مؤثری در شکل گیری جامعه مدنی هستند و در عین حال محیط لازم را برای کارموثرو مشارکت اجتماعی ایجاد می کنند.  در این سازمان ها فرآیند مسئولیت پذیری شکل می گیرد و هویت فرد در تقویت جامعه مدنی احراز می شود. از سوی دیگر همه جامعه شناسان که در مورد ” خاستگاه” جامعه مدنی نظرات متفاوتی ارائه کرده اند درتاثیر این سازمان ها به عنوان ابرازی دردموکراتیزه کردن جامعه هم نظر هستند و شاید دلیل برخورد گسترده نظام جمهوری اسلامی با سازمان های جامعه مدنی از فهم این تاثیر، درایجاد تغییرات ساختاری حکومت های استبدادی نهفته است. 

در تلگرام بخوانید

چنانچه این نکته را قبول کنیم که جمهوری اسلامی آگاهانه و مستمربرخورد با سازمان ها و فعالان جامعه مدنی را به عنوان یک استراتژی برگزیده، به شکلی که بسیاری از فعالان چاره ای جز تبعید اجباری نداشته اند وظیفه این فعالان دور از وطن چیست؟

چگونه این افراد و دیگر ایرانیان می توانند مشارکت اجتماعی را در فرآیند توسعه تمرین ، و ظرفیت فردی و گروهی خود را در حمایت ومداخله گری اجتماعی تقویت کنند و چطور می توانند به دور از شعار و درعمل، روابط دموکراتیک را به عنوان یک اصل اساسی در جامعه دموکراتیک و الزامات آن شناسایی کنند. اگر بخواهیم در این مسیر تنها به یک حرکت اشاره کنیم ، آن حرکت از تشکیل سازمان های غیردولتی مستقل در خارج از ایران می گذرد. سازمان هایی که عرصه فعالیت در سطوح مختلف و چند گانه گرایی را در دفاع از حقوق بشر، گسترش آگاهی ، حمایت از گروه های نیازمند و مطالبه گری پیگیری کنند. و یا هدف گذاری خود را روی چگونگی ظرفیت سازی و بسیج عمومی و اهمیت فزاینده آن قرار دهند.   به یک نمونه موفق و اثرگذار که در خارج از ایران فعالیت می کند توجه کنید. ” مرکز تندرستی و حقوق بشر” .

این مرکز با یک فکر ساده شروع، و به یک سازمان تاثیرگذار تبدیل شد. از یک فکر ساده که مسئولیت ما در قبال مردمی که نیازمند سلامتی و درمان هستند چیست؟ و چگونه می توان این فکر ساده ولی بزرگ را تحقق بخشید؟ چگونه می توان در این مسیر از کمک های مردم، پزشکان و متخصصان مورد نیاز استفاده کرد؟ و چگونه می توان نتیجه این فعالیت را ولو به عنوان یک نمونه به جامعه هدف یعنی ایران منتقل کرد؟ و در نهایت چگونه می توان دور از وطن تمرین مشارکت پذیری کرد تا فردا نتایج آن برای ایران مفید باشد.

دکتر کاویان میلانی در واشنگتن هیئت مدیره ای از پزشکان و یک زن هنرمند فعال در حقوق زنان تشکیل داد و با کمک چند جوان داوطلب آجر اول این مرکز را در سال ۲۰۱۲ بنیان گذاشت. شاید آن موقع تصور نمی کرد که با کمک های مردم و تلاش پیگیر داوطلبان بتواند تا سال ۲۰۱۹  دومیلیون دلار کمک به بیماران فاقد بیمه درمانی را در کارنامه خود داشته باشد. آن هم بی هیاهو و بدون حاشیه. به چند مثال درباره عمل کرد این سازمان توجه کنید. مریم دختر جوان و زیبایی که مبتلا به سرطان شده بود و از پس خدمات درمانی برنمی آمد ، اتفاقی گذارش به مرکز افتاد. همه آستین ها را بالا زدند و بدون هیچ چشم داشتی هر کاری می توانستند انجام دادند و شاید بیشتر از همه خود مریم بود که هم امید می داد، تلاش می کرد و در روند درمان فعال بود.

نکته اساسی در کمپین مریم کمک های مردم بود و نکته اساسی دیگر فعالیت جوانانی که کار جمعی را تمرین می کردند و روابط متقابل در چنین سازمانی را می آموختند. ایده می دادند و اگر زمین می خوردند دوباره برمی خواستند. آن ها یاد می گرفتند که باید مسئول بود و بی تفاوت از کنار انسان ها عبور نکرد و این دست آوردی بزرگ برای مرکز تندرستی و حقوق بشر بود. جوانانی که هر جا مراسم و سخنرانی بود یک میز می گرفتند و بروشور پخش می کردند و سعی بر اطلاع رسانی محلی و حساس سازی داشتند و روزنامه های محلی مثل ایرانیان هم اخبار مربوط به این تلاش ها را در جامعه محلی پوشش می داد. مرکز توانست کمپین های موفق دیگری برای دیگر بیماران مبتلا به سرطان برگزار کند ولی کمپین ” نیما ” یک نمونه بی نظیر از کار جمعی ست. 

” نیما ” در ایران زندگی می کند و مبتلا به سرطان است، بیماری که می تواند همه اعضا خانواده را درگیر کند. نیما نیازمند کمک مالی برای ادامه درمان بود و برای مرکز هم باور کردنی نبود که با یک فراخوان ۱۰۰۰۰ دلار جمع شود تا روند درمان نیما ادامه پیدا کند. در این جا یک موضوع مهم مطرح است که چگونه یک سازمان غیر دولتی می تواند در روند تاثیر و اعتماد سازی از مردم موفق باشد آن چنان که مردم بی دریغ به این کمپین ها کمک می کردند و چنین اعتماد سازی در چه رشته از فعالیت هایی شکل می گیرد که خود موضوع یک مقاله است. وقتی مرکز را به عنوان یک نمونه سازمان مستقل خارج از ایران بررسی می کردم مساله شفافیت و گزارش دهی نظرم را جلب کرد، شفافیتی که توانست به مردم پناهنده در اردوگاهی داخل عراق نیز امداد رسانی کند و در ایفای نقش مسئولیت اجتماعی موفق باشد.

در تلگرام بخوانید

از مرکز ” تندرستی و حقوق بشر” که عبور کنیم می توانیم به اهمیت سازمان های غیر دولتی در رشد موثرو توسعه موثر پی برده و درک کنیم که چطور چنین مراکزی می توانند زمینه توانمندی و پتانسیل افراد را در جمع افزایش دهند و چگونه اسکلت یک جامعه دموکراتیک بر اساس مسئولیت شهروندی را بتون ریزی کند.  واقعیت این است که هیاهوهای سیاسی پرداختن به نقش جامعه مدنی را در رسانه ها، روزنامه ها و کنفرانس ها کمرنگ کرده و این یک زنگ خطر بزرگ برای ایران در مسیر گذار به دموکراسی ست. رسانه ها و کنفرانس ها می توانند فعالیت های مدنی را تبدیل به فرهنگ ملی کنند و یا نقش بی بدیل سازمان های غیر دولتی را به فراموشی بسپارند ولی باید بدانند در چنین حالتی تصور یک جامعه دموکراتیک با رفتارهای دموکراتیک غیر قابل تصور است.    

در پایان باید گفت سازمان ها و مراکز غیر دولتی مستقل به عنوان مجاری موثر برای حمایت فکری، فنی و مالی به گروه ها و افراد جامعه مدنی شناخت شده اند. به نقش و اهمیت جامعه مدنی برروی جامعه سیاسی در قسمت های بعد خواهیم پرداخت.

#دکترکاویانمیلانی #تندرستیوحقوقبشر #حقوقبشر #جامعهمدنی #کمپینمریم #دیدگاهنو #جمهوریاسلامی #سلامتوحقوقبشر

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon