مشارکت آشتی­ جویانه در آتش­ افروزی­های نظام اسلامی

در تلگرام بخوانید

«سید محمد خاتمی» اخیرا طرح «آشتی ملی» را دگرباره مطرح کرده است و اشاره کرده است که اکنون «بهترین موقعیت» اجرای چنین طرحی است. رییس جمهور سابق ایران با تاکید بر اینکه «هیچ کس نباید در گذشته بماند» و «همه به آینده نگاه کنند»، در بخشی از سخنرانی درازآهنگ خود چنین گفته است: «معتقدم الان بهترین موقعیتی است که می توان فضای آشتی ملی را در کشور حکم‌فرما کرد و زمینه همبستگی بیشتر همه گرایش‌ها و نیروها را پدید آورد تا آنچه که واقعاً وجود دارد، یعنی عزم همه گروه‌ها، جریانات و دلسوزان نظام برای مقابله با تهدیدهای بیرونی و گزافه گویی‌ها و افراط‌کاری‌های کسانی که با اصل اسلام و انقلاب و ایران مخالف هستند و نیز برای پیشرفت و توسعه کشور همصدایند، دیده شود.»

اگرچه محمد خاتمی طرح آشتی ملی خود را در لایه­ های کثیری از تعارف و کلیشه و شعار عرضه کرده است، و درباره چگونگی آن سخن خاصی نگفته است، اما چرایی طرح این ایده را می­توان از لابلای سخنان او دریافت. خاتمی از روی کارآمدن دانلد ترامپ – رییس جمهور ایالات متحده آمریکا – و رویکردهای رادیکال او و تیم امنیتی – سیاسی­اش در قبال جمهوری اسلامی سخت نگران شده است. دوران خوش باراک اوباما برای جمهوری اسلامی سپری شده است و روی کارآمدن رییس جمهوری که مشاوران و نزدیکان سیاسی­ اش، جمهوری اسلامی را حتی بدتر از داعش می­دانند، سخت جناح­های مختلف جمهوری اسلامی را هراسان ساخته است. در سخنان سیدمحمدخاتمی نیز این هراس کاملا پیدا و هویداست و از این رو او بر آن است که ایده آشتی ملی را می­توان به عنوان پادزهر ایده­های «خطرناک» دولت جدید آمریکا به کار گرفت.

خاتمی با تاکید بر اینکه طیف­های مختلف سیاسی کشور، «اصل نظام» را قبول دارند، «اصلاح­طلبان» را نیز از جمله گروه­هایی هستند که در خط مقدم مبارزه با «دشمنان نظام» حضور خواهند داشت. او در عین حال خواستار «خونسردی، هشیاری و عقلانیت» در تصمیم­گیری­های نظام جمهوری اسلامی نسبت به رفتار دولت آمریکا شد. درواقع، در این بخش از سخنان خاتمی می­توان خوف او از اقدامات احتمالی دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی را شناسایی کرد با این توضیح که خاتمی جمهوری اسلامی را به ایران ترجمه می­کند و این دو را یکی می­پندارد: «آنچه که امروز جهان نظاره گر آن است روی کار آمدن یک تفکر با بهتر است بگویم پندار بسیار افراطی و تند و ستیزه‌جو در آمریکا است که حتی در خود آمریکا هم مخالفان جدی دارد؛ اما خطر این است که در مورد ایران، ادعاهایی دارد و مسائلی را دنبال می‌کند که جمهوری خواهان هم با آن موافق اند. این هم‌سویی حزب حاکم با تندروی‌های رئیس جمهوری که به تازگی حکومت را به دست گرفته ممکن است مسائل و خطراتی را برای ما ایجاد کند.»

خاتمی در ادامه سخنان خود و با توجه به شرایط جدید سیاسی – امنیتی، از همه و حتی آنانی که «از بعضی سیاست­ها دلخور هستند» خواست که در راهپیمایی روز ۲۲ بهمن شرکت کنند و حضور در این راهپیمایی در چنین شرایطی را به نفع «تمامیت ارضی، منافع ملی و عزت ایران» دانست. «سیدمصطفی تاجزاده» – از اصلاح طلبان برجسته و مشهور – نیز در تشریح و حمایت از ایده سیدمحمدخاتمی، رویکرد جدید دولت آمریکا را از جمله علل اصلی طرح این ایده دانست و با بیان اینکه «ترامپ به دنبال بهانه است که با ایران تسویه حساب کند»، رفع و دفع این تهدیدها را نیازمند «همکاری و هماهنگی همه نیروها» دانست. درواقع به باور تاجزاده مقدمات ایجاد همکاری و هماهنگی بین نیروهای مختلف جمهوری اسلامی، نیازمند یک «آشتی ملی» است.

اما در این میان پرسش قابل طرح از هواداران ایده «آشتی ملی» این است که چگونه می­توان با این طرح در پی کاهش تهدیدات دولت ترامپ بود، وقتی مبدع این طرح – سیدمحمدخاتمی – از مردم می­خواهد در راهپیمایی حکومتی ۲۲ بهمن شرکت کنند؟ این راهپیمایی چگونه می­تواند به «عقلانیت، خونسردی و هشیاری» موردنظر سیدمحمد خاتمی یاری برساند وقتی خود فرصتی­ست برای تحقق ایده­های ضدآمریکایی؟ احتمالا پاسخ سریعی که این دست پرسش­ها دریافت می­کنند این است که محمد خاتمی خود مخالف طرح شعارهای ضدآمریکایی­ست و توان اعمال نظر در چنین مراسمی را ندارد. خب در این صورت ­می­توان پرسش دیگری مطرح کرد و آن اینکه وقتی اداره­کنندگان و سازمان­دهنگان راهپیمایی ۲۲ بهمن، از سمت و جناحی هستند که باوری به ایده­های آشتی­جویانه ندارند، چرا باید از مردم خواست گرمابخش محفل ضدغربی و دشمن­ آفرین آنان باشند؟ آیا خاتمی این اندازه تجربه سیاسی در این کشور ندارد که بداند گردانندگان مراسم حکومتی ۲۲ بهمن، اجازه کوچکترین تحرک برهم­زننده شعارهای اصلی این مراسم را نخواهند داد؟ درواقع امثال خاتمی باید به این پرسش پاسخ بدهند که چه اندازه توانایی ارائه صدایی متفاوت از درون این راهپیمایی خطاب به جهانیان را داشته­اند که از مردم خواسته­اند در این مراسم شرکت کنند؟

مگر اینکه اساسا آقای خاتمی یا هواداران ایشان، خود با این دست شعارها و ایده­های ضدآمریکایی همدلی داشته باشند که خب البته در آن صورت، ادعای ایشان مبنی بر ضرورت «عقلانیت، هشیاری و خونسردی» در چنین موقعیتی، ادعایی روی آب خواهد بود. پس از این راهپیمایی حکومتی  بود که توییت یک شهروند آمریکایی هوادار دانلد ترامپ، هزاران بار در توییتر دست به دست چرخید که با انتشار تصاویر این راهپیمایی ضدحکومتی گفته بود: «صدهاهزار ایرانی شعار مرگ بر امریکا می‌دهند و پرچم ما را لگدمال می‌کنند، چرا ما باید پذیرای‌شان در امریکا باشیم؟» خوب است که از رییس جمهور سابق درخواست کرد، پاسخی برای این شهروند آمریکایی دست و پا کند. چه آنکه، مسئولیت چنین رفتاری، از جمله بر شانه آن فردی­ست که از دیگران می­خواهد در چنین کارناوال ضدآمریکایی شرکت کنند. بسیار قابل تامل است که شعار «عقلانیت و خونسردی» در برابر رفتار دولت آمریکا سر داد، و در عین حال از همگان خواست در یک راهپیمایی ضدآمریکایی شرکت کنند و با همه این­ها و به گاه پاسخ آمریکاییان به این جنس رفتارها، آن­ها را «بسیار افراطی، تند و ستیزه­جو» خواند!

درواقع آقای خاتمی، تاجزاده و هواداران ایشان اگر بنا بر ادعای خود نگران جنگ احتمالی و اقدامات «خطرناک» دولت ترامپ هستند، باید بر جای تشویق مردم به حضور در راهپیمایی تنش­زای ۲۲ بهمن، به رفتارهای تحریک­آمیز سپاه پاسداران اعتراض کنند. «رمضان شریف» – سخنگوی سپاه پاسداران – در همان مراسم ۲۲ بهمن در یک سخنرانی گفت:«ما قدم به قدم به نابودی اسراییل و نجات قدس نزدیک می­شویم». سخنان تحریک­آمیزی که در کنار آزمایش­های جدید موشکی سپاه پاسداران، معنای خاص خود را به جهان ارسال می­کند. البته بسیار بعید است که اصلاح طلبان که خود بخشی از «خانواده انقلاب» هستند، تمایلی به نقد بنیادین رفتارهای تنش­زای جمهوری اسلامی داشته باشند، یا حداقل آنکه آن را بر زبان برانند، اما لااقل می­توان از آنان خواست، اگر تعلق خاطری به ایران دارند، در آتش­افروزی­های جناح مسلط قدرت شرکت نکنند و با تقویت گفتمان­های رسمی و دست­بالای حکومت جمهوری اسلامی – مانند تشویق به حضور در راهپیمایی ۲۲ بهمن – به بحران موجود بیش از این دامن نزنند.

#آشتیملی #دیدگاهنو #محمدخاتمی

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon