پیروز انتخابات اسفند ۹۴ کیست؟


در تلگرامبخوانید

علیرضا کیانی

تحلیلگر سیاسی

علی رغم حذف مصباح یزدی و محمد یزدی از مجلس خبرگان در انتصخابات اسفند ۹۴، انتخابات درونی ریاست مجلس خبرگان با پیروزی قاطع احمد جنتی به پایان رسید که این اتفاق خود نشان داد که چه کسی و چه نهادی در کریدورهای مجلس خبرگان، حرف آخر را همان اول می زند و ته لیست را به صدر مجلس بر می‌کشاند. طی این انتخابات، احمد جنتی برای دوسال به ریاست مجلس خبرگان برگزیده شد. او در این رأی گیری، ۵۱ رأی کسب کرد و رقبای خود، امینی و هاشمی شاهرودی را پشت سر گذاشت که به ترتیب، ۲۱ و ۱۳ رأی آوردند. همچنین  موحدی کرمانی با ۶۵ رأی و هاشمی شاهرودی با ۶۳ رأی نواب رئیس مجلس خبرگان رهبری شدند. دری‌نجف آبادی با ۴۹ رأی و  احمد خاتمی با ۵۶ رأی به مدت دو سال به عنوان منشی‌های هیأت رئیسه خبرگان انتخاب شدند. جدای از گرایش سیاسی رییس مجلس، شاکله گرایش دیگر اعضای هیئت رییسه مجلس نیز علیه تیم رفسنجانی ست و به سمت جناح مطلوب خامنه‌ای سنگینی می‌کند.

اما این اختلاف رأی سنگین بین نفر اول و دوم در حالی رخ داد که همین دو روز قبل از انتخابات درونی خبرگان، کاظم نورمفیدی – نماینده خامنه‌ای در گرگان – خبر از ریاست قریب الوقوع آیت الله امینی در مجلس خبرگان می‌داد. نورمفیدی امینی را جزو رجال اعتدال دسته بندی کرده بود و گفته بود مردم از جریانات افراطی خسته شده‌اند و دنبال مدیریت جریانات معتدل هستند. نورمفیدی صراحتاً گفته بود: «امیدوارم جریان اعتدال با ریاست آیت الله امینی بر خبرگان تقویت شود. انتخابات خبرگان و مجلس نشان داد که مردم دنبال اعتدالند. درواقع، تندی‌ها دیگر پاسخ نمی‌دهد و موجب انزجار مردم می‌شود…احتمال دارد تمام کاندیداهای ریاست مجلس از رقابت انصراف دهند، چرا که همه آن‌ها آیت الله امینی را قبول دارند.»

سایت‌های اعتدالگرا و نزدیک به جریان هاشمی رفسنجانی نیز از کاندیداتوری امینی استقبال کرده بودند اما انگار این وبسایت ها و کاظم نورمفیدی خبر نداشتند که بین خطوط خبرگان چه می‌گذرد. بر خلاف پیش بینی جریانات اعتدالی و اصلاحی، این پیش بینی موحدی کرمانی بود که به واقعیت پیوست. موحدی کرمانی با وجود اینکه در ایام انتصخابات اسفند ۹۴ در لیست خبرگان مردم– متعلق به هاشمی رفسنجانی – قرار گرفته بود، اما چندروز پیش از انتخابات درونی خبرگان اعلام کرد جمع زیادی از خبرگان تصمیم گرفته‌اند به صورت «یکپارچه» به جنتی رأی بدهند. او کاندیدای مطلوب خود را هم کسی اعلام کرد که معیارهای «انقلابی» داشته باشد. معیاری که در این مدت بارها از زبان خامنه ای برای توصیف یک مجلس خبرگان مطلوب، استفاده شده است. درواقع بارز بود که جریان نزدیک به خامنه‌ای نمی‌گذارد با وجود پیروزی لیست رفسنجانی در انتصخابات خبرگان در تهران، پیروزی او در انتخابات هیئت رییسه مجلس خبرگان نیز تداوم پیدا کند. شاید از این رو بود که احمد خاتمی – امام جمعه موقت تهران و منشی هیئت رییسه – پس از انتخاب جنتی گفت: «امیدواریم بدخواهان پیام ریاست آیت الله جنتی را گرفته باشند.» پیامی سنگین که نشانگر توان واقعی جریانات سیاسی در درون مجلس خبرگان بود.

به نظر می‌رسد جریان هاشمی رفسنجانی در مجلس که ادعا می‌کرد پیروز خبرگان بوده است (در حالیکه تنها در تهران پیروز شد)، عیار و اندازه قدرت و پیروزی‌اش سنجیده شد و آشکار شد که جدای از اینکه آن‌ها یک اقلیت کم توان هستند، در مقاطع حساس – مانند انتخاب رهبری – قدرت تاثیرگذاری نخواهند داشت. درواقع  قائلان به شرکت در انتصخابات اسفند ۹۴ و کسانی که – شاید ناخواسته – مشروعیت وجودی مجلس خبرگان را پذیرفته‌اند و صحبت از انتخاب ولی فقیه «میانه رو» می‌کنند، باید با ادله قوی به مخاطب خود پاسخ دهند که رفسنجانی و تیم او، چگونه می‌توانند در تعیین ولی فقیه آینده مشارکت داشته باشند، وقتی حتی قدرت آن را ندارند که در تعیین رییس مجلس خبرگان نقش تاثیرگذار بازی کنند و بازی را با آن اختلاف رأی بسیاربالا به نماینده خامنه‌ای در خبرگان می‌بازند. شاید تأمل در این پرسش نشان دهد که پیروز واقعی انتصخابات خبرگان در اسفند ۹۴ چه جریانی بوده است.

«اصلاح طلبان توهم پیروزی دارند»!

انتخابات درونی معادلات درونی مجلس خبرگان به شرحی که در بالا رفت، شباهت شکلی بالایی با نزاع موجود در مجلس شورا بر سر انتخاب رییس دارد. نزاعی که یک سر آن محمدرضا عارف و سمت دیگر آن علی لاریجانی قرار دارد. شاید مصاحبه چندروز پیش محمدرضا باهنر با وبسایت اصولگرای تسنیم را بتوان روایتی چکیده و خلاصه‌ و البته اصولگرایانه از این درگیری دانست. باهنر در این مصاحبه اصرار دارد که بر خلاف ادعای «اصلاح طلبان»، این جریان اصولگرا بوده است که پیروز واقعی انتصخابات مجلس شورا در اسفند ۹۴ بوده است. خلاصه آنکه می‌گوید «اصلاح طلبان» واقع نگر باشند؛ عارف رییس مجلس نمی‌شود. باهنر اصلاً عارف را آدم این میدان و همطراز لاریجانی هم نمی‌داند. در این مصاحبه انگار باهنر بخواهد «اصلاح طلبان» را از توهم پیروزی بیرون بکشد، آن‌ها را «آرمانگرا و خوش خیال» می‌نامد که با «فضاسازی و تبلیغات» فکر می‌کنند در تمام کشور برنده انتصخابات شدند.

باهنر اصولگرایان را پیروز انتصخابات می‌داند و انگار که به صحت این قضیه مطمئن باشد، همه را به تماشای انتخابات هیئت رئیسه مجلس حواله می‌دهد. به عارف می‌گوید اگر مرد میدانی از کاندیداتوری برای ریاست مجلس کنار نکش. در آنجا معلوم می‌شود که جناح تو پیروز انتصخابات بوده است یا اصولگرایان. پیداست که باهنر برای ریاست لاریحانی، روی رأی مستقل‌ها و اصولگرایان حساب کرده است و حتی آدم‌های جناح مقابل. این اطمینان باهنر به کسب رأی لاریجانی حتی از درون فراکسیون امید را می‌توان در سخنان چندروز پیش محمدرضا عارف نیز ردیابی کرد که به طور تلویحی از تمایل بعضی از اعضای لیست امید به لاریجانی انتقاد کرده بود. باهنر در نهایت و صراحتاً «اصلاح طلبان» را به دروغگویی درباره میزان قدرت خود متهم می‌کند.  «اگر بی خود و بی جهت دست به فضاسازی بزنیم بالاخره دستمان رو می‌شود و مردم متوجه می‌شوند که چه کسی در رابطه با داشتن اکثریت آرا راست می‌گوید و چه کسی دروغ می‌گوید.»

نکته این است که باهنر راست می‌گوید. جایگاه سیاسی بسیاری از اعضای فراکسیون امید یا روشن و شفاف نیست و با اینکه برخی از کسانی که در لیست امید قرار داشتند، عملا در اردوگاه طرف مقابل هستند. مثال بارزش همین علی لاریجانی است. می‌توان از «اصلاح طلبان» پرسید که وقتی خودشان علی لاریجانی را در لیست امید قم قرار داده بودند، چه اصراری دارند حتماً در مجلس، فضا را بین عارف و لاریجانی دو قطبی کرده و اولی را به ریاست برسانند؟! درواقع  «اصلاح طلبان» انگار به لیست خود هم اعتماد ندارند و نکته آنکه این بی اعتمادی هم دوطرفه است. چه آنکه  علی لاریجانی در آخرین نشست خبری در کسوت رییس مجلس نهم، به «اصلاح طلبان» طعنه سنگینی زد و رسماً اعلام کرد حضور او در لیست امید قم، کمکی به انتخاب او نکرد. او حمایت مراجع تقلید را سبب ساز این انتخاب و آن را افتخار خود دانست.

شاید در پاسخ به این سخن بود که کانال تلگرامی فراکسیون امید سخنانی را به نقل از عارف منتشر کرد که احتمالاً پاسخی غیرمستقیم به این سخن لاریجانی و تأیید این نظر بود که اصلاح طلبان به لیستی که خود بسته‌اند هم بی اعتمادند! عارف در آنجا از «نگاه درازمدت» «اصلاح طلبان» حرف زد و اینکه حضور علی لاریجانی به عنوان راست میانه در لیست امید قم، براساس این نگاه بود. به گفته عارف «اصلاح طلبان» تصمیم گرفته‌اند در دهه نود نگاه چتری داشته باشند. او می‌گوید این مساله حتی شامل لیست امید در تهران هم شده است. «ما حتی در لیست تهران هم این کار را کردیم و برخی افراد را در لیستمان قرار دادیم که مطمئن بودیم رأی‌شان با ما نخواهد بود. چون ائتلافی فراتر از ائتلاف اصلاح‌طلبان را در نظر گرفتیم و راهبرد اصلاح‌طلبی در دهه چهارم انقلاب را این می‌دانیم که به نظرم در دو انتخابات اخیر ۹۲ و ۹۴ موفق شدیم.»

به بیان ساده‌تر محمدرضا عارف – در مقام ریاست شورای عالی سیاستگذاری «اصلاح طلبان» و رییس فراکسیون امید – می‌گوید ما از جریان رقیب کاندیدا در لیست خود می‌گذاریم، چون می دانیم کاندیداهای رقیب به راحتی تأیید صلاحیت می‌شوند و رأی آوری‌شان در این برهوت قطعی ست. بعد در این هیاهو، از پیروزی «اصلاح طلبان» سخن می رانیم، اما در عین حال آگاهیم که رأی آن‌ها – مثلاً در مجلس – با ما نیست! چنین راهبردی – اگر بتوان بر آن چنین نامی نهاد – از لحاظ سیاسی به شدت تقلیل گرا و شکلی ست و حتی شاید بتوان در قضاوتی اخلاقی، نام تقلب را نیز بر آن نهاد. چه آنکه به قول ظریفی «تقلب تنها در این نیست که آرای مردم جابجا شوند، بلکه تقلب هم این است که با کاندیدای دروغین رای مردم را بخری.» اینکه «اصلاح طلبان» برای بقا در بازار سیاست جمهوری اسلامی، وضعیت ماندگاری به هرشرطی را انتخاب کرده‌اند و نام آن را «راهبرد» و «استراتژی» می‌گذارند، هیچ نشانه خوبی از وضعیت آنان مخابره نمی‌کند.

علیرضا کیانیعلیرضا کیانی فعال سابق دانشجویی است که به دلایل سیاسی در ایران از ادامه تحصیل بازماند و در تیرماه ۱۳۹۰ ایران را ترک کرد. در سال ۱۳۹۱ به «دانشجویان و دانش آموختگان لیبرال ایران» پیوست.

#علیلاریجانی #باهنر #اصلاحطلبان #احمدجنتی #علیخامنهای #حسنروحانی #حسنخمینی #دیدگاهنو #مجلسخبرگان #هاشمیرفسنجانی #اصولگریان #علیرضاکیانی

© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon