کرونا به کمک نتانیاهو می آید

علی افشاری -سومین انتخابات پارلمانی اسرائیل در 8 ماهه گذشته نیز نتوانست بن بست موجود در عرصه سیاسی را بشکند و هیچکدام از ائتلاف ها قادر نشدند، حائز حدنصاب لازم برای تشکیل دولت شوند. بر خلاف ارزیابی های اولیه که کمبود ائتلاف راست گرای حزب لیکود را یک رای بشمار می آورد، آنها توانستند با کسب 58 کرسی، رتبه اول انتخابات را بدست آورند. نتیجه سومین دوره انتخابات در سال 2019 برای حزب لیکود و متحدان راست گرایش اعم از حزب ساش، یمینا و یهودیت متحد توراتی به طور نسبی بهتر از دوره دوم بود. هم رتبه اول را پس گرفتند و هم به تعداد کرسی های شان سه عدد اضافه کردند؛ اما کماکان سه صندلی نمایندگی کم دارند.

هنوز ابرهای عدم قطعیت و بی ثباتی آسمان سیاسی اسرائیل را در برگرفته است. احتمال اینکه تعامل ها به جایی نرسد و مردم اسرائیل برای چهارمین بار در یک سال گذشته برای تعیین تکلیف سیاسی پای صندوق های رای بروند، کم نیست.


تشکیل دولت جدید نیازمند موافقت رای 61 رای از 120 رای اعضای کنیسه اسرائیل هست. مخالفان نتانیاهو در ائتلاف آبی و سفید به رهبری بنی گانتز 33 رای، فهرست مشترک اعراب 15 رای، ائتلاف چپ 7 رای، اسرائیل خانه ما 7 رای بدست آورده اند. کل رای های ائتلاف به رهبری بنی گانتز 55 رای هست که اگر بتواند نظر موافق اویگدور لیبرمن رهبر حزب ملی وراست گرای سکولار "اسرائیل خانه ما" را جلب کند؛ آنگاه می تواند دولت جدید را تشکیل داده و به نخست وزیری 11 ساله نتانیاهو پایان دهد. اگرچه نشانه هایی از تعامل بین دو طرف دیده می شود اما دیدگاه منفی این حزب نسبت به اعراب اسرائیل مانع بزرگی به نظر می رسد که به مانند دفعات گذشته عبور ناپذیر است. البته این حزب همچنان به صورت بالقوه در موقعیت تعیین کننده ای قرار داده است که به هر طرف سمت گیری کند، آن بلوک امکان تشکیل دولت را پیدا خواهد کرد. اعراب در این دوره موفق شدند کرسی های بیشتری بدست آورند و با استمرار افزایش همگرایی نفوذ خود در عرصه سیاسی اسرائیل را در اندازه کوچکی گسترش دهند. برای اولین بار یک زن محجب مسلمان توانست به کنیسه اسرائیل راه یابد.


اما وضعیت دولت اسرائیل چه خواهد شد؟ نتانیاهو خوشحالی خود از تداوم وضع موجود را نشان داده است که ریاستش بر دولت موقت ادامه یابد. بخصوص که ائتلاف متبوعش بعد از واکنش های منفی جهانی به طرح " معامله قرن" ترامپ توانست حمایت بیشتری در جامعه اسرائیل بدست آورد. او حتی تکرار انتخابات ها در اسرائیل در فواصل زمانی کوتاه را دستمایه شوخی قرار داد که به نفع همگان است. بدینترتیب به نظر می رسد راست گرایی در افکار عمومی اسرائیل و تمایل به کاهش قلمرو محتمل فلسطینی ها، استمرار شهرک سازی در کرانه باختری و قرار دادن بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل تقریبا تثبیت شده و امیدی به تضعیف آن در میان مدت نیست. سرنوشت سیاسی اسرائیل را رقابت بین راست میانه و افراطی تعیین می کند.


رووین رلوین رئیس جمهور اسرائیل تا سه شنبه 27 اسفند فرصت دارد تا به یکی از احزاب برنده در انتخابات کنست ماموریت تشکیل دولت را تفویض کند. گانتز امیدوار است بتواند با لیبرمن به توافق برسد، تنها در این صورت وی می تواند نخست وزیر شود. دیگر مسیر ممکن مداخله دادستانی اسرائیل و ممانعت از تشکیل دولت توسط نتانیاهو است تا فرجام پرونده اتهامات وی مشخص شود. برای اولین بار ساختار قانونی اسرائیل در معرض آزمون جدی قرار گرفته است. البته وکیل نتانیاهو خواستار تعویق زمان دادگاه شده است که معلوم نیست مورد موافقت قرار بگیرد. دادگاه قرار است از سه شنبه آینده شروع شود.


اما نتانیاهو بی شانس نیست و به طور نسبی بخت بیشتری دارد تا نخست وزیری اش را ادامه دهد . محتمل ترین سناریو ادامه بن بست فعلی است تا باز هیچ حزب و ائتلاف نتواند دولت تشکیل دهد، در آن صورت وی رئیس دولت موقت باقی می ماند تا انتخاباتی دیگر سرنوشت کار را مشخص سازد. اما سناریوی دیگر بیماری کووید 19 است تا هراس از گسترش این بیماری کشنده و ضرورت بسیج امکانات دولتی برای مهار آن باعث شود تا توافقی حاصل شود که وضعیت ویژه اعلام شده و در نتیجه نتانیاهو با توجه به تجربه طولانی اش ریاست دولت را تا پایان برطرف شدن بحران در دست بگیرد و برای پنجمین دوره نخست وزیر شود. البته این توافق بر روی گانتز هم ممکن است اما به طور نسبی احتمال کمتری دارد و نیازمند سازش سکولارهای راست یهودی و اعراب سکولار اسرائیلی است.


هفته های آینده روشن می سازد عرصه سیاسی اسرائیل از بن بست بیرون می آید و بحران ویروس کرونا می تواند بر ساختار سیاسی آن اثر بگذارد یا نه؟


© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon