© 2020 New Vision Research Institute

  • White Facebook Icon

    علی افشاری - ارتش ولایت فقیه و نخ نمایی شیعه انگلیسی

    علی افشاری - شیوع اولیه ویروس مرگبار کرونا در قم و تبدیل این شهر مذهبی به کانون اصلی سرایت بیماری کووید 19 به مناطق دیگر ایران باعث شد تا تعطیلی حرم حضرت معصومه و کلا بقاع متبرکه در ایران و مساجد به بحثی داغ تبدیل شود. تولیت حضرت معصومه که از سوی خامنه ای تعیین می شود، ابتدا در برابر بستن حرم حضرت معصومه مقاومت کرد و مدعی شد قم دارالشفا است. اما در نهایت وضعیت بحرانی شهر قم و گسترش فاجعه بار ویروس کرونا مقامات حکومتی را ناگزیر ساخت که دستور تعطیلی موقت حرم ها و اماکن مقدسه شیعه در ایران را اعلام کنند.

    از ابتدا قابل انتظار بود که مقاومت هایی صورت می گیرد و بخشی از نیروهای سنتی و متعصب مذهبی پذیرای این تصمیم به راحتی نخواهند بود و انتظار شفا و درمان کنندگی از بقاع متبرکه دارند. بعد از بستن درب های حرم عده ای با شیوه های مشابه در برابر حرم های حضرت معصومه و امام رضا جمع شدند و با تحریک احساسات مذهبی شعارهای تندی علیه دولت دادند و سپس در قم به درب های بسته حرم حمله کرده و با حرمتی شکنی به زور وارد حرم شدند. این افراد که عمدتا از جاهلان متنسک بوده و گرفتار آفت "جهل مقدس" هستند، مردم قم و بخصوص نیروی انتظامی را در معرض خطر بیشتر قرار دادند و مطابق دستور العمل قوه قضائیه مرتکب جرم شدند.


    نیروی انتظامی در نهایت آنها را بیرون کرد و عده ای از فعالان نیز بازداشت شدند. آستان حضرت معصومه نیز با صدور بیانیه حمله شدیدی به تجمع کنندگان کرده و آنها را به دشمن منتسب کرد! حکومت مشابه حرکت فردی که به عمل موهن "لیس زدن" ضریح حرم حضرت معصومه پرداخته بود، این اقدام را به طرفداران آیت الله سید صادق شیرازی و آنچه "شیعه انگلیسی" نسبت داد و در ادامه خبرگزاری فارس به نقل از یک منبع آگاه امنیتی مدعی شد که از 6 نفر دستگیر شده سه نفر از وابستگان به جریان شیرازی ها بوده اند!


    اما در ادامه دلایلی در رد این ادعاهای نخ نما و سناریوی امنیتی طرح می شود که سازمان دهندگان تجمع های یادشده نه تنها ارتباطی با آیت الله سید صادق شیرازی ندارند بلکه عمدتا مواضع تندی علیه ایشان اتخاذ کرده اند. در یکی از فیلم های مربوطه مقابل حرم امام رضا به صراحت سازمان دهندگان اعلام می کنند که ارتباطی به "شیعه انگلیسی" نداشته و نیروهای مدافع انقلاب و غیرجناحی هستند!


    البته بخشی از افرادی که به بیت آیت الله سید صادق شیرازی رفت و آمد دارند و در جلسات درس وی شرکت می کردند، نیز دعوت به تجمع کرده و خواهان بسط نشینی شدند، اما آنها نمایندگی و ارتباط سازملن یافته نداشته و نسبت خاصی با سید صادق شیرازی نداشته ندارند. آگاهان به وضعیت حوزه های علمیه می دانند که ضوابط سفت وسختی در کلاس های درس و ورود به بیوت مراجع وجود ندارد. شخص آیت الله سید صادق شیرازی و حلقه نزدیکان وی نظر مخالفی با بستن حرم ها چه در ایران و چه در عراق نداشتند.


    همچنین این نکته را باید در نظر داشت که آن بخش از دعوت کنندگان به تجمع که رفت و آمد به بیت آیت الله سید صادق شیرازی داشته و با او در مواقعی عکس گرفته اند، موافق خشونت و شکستن درب حرم ها نبوده اند وصرفا بر بسط نشینی و اعتراض خشونت پرهیز تاکید کردند.


    اما ورای این فکت مشخص، اساسا جریان شیرازی ها چون زیر ضربه حکومت بوده و فشار سختی را تحمل می کنند می دانند که سازماندهی چنین حرکت هایی وضعیت آنها را سخت تر می سازد. بدیهی است که آنها نمی توانستند با فرض ارتکاب عمل، درب های حرم را باز نگه دارند و حداکثر یک روز می توانستند در برابر نیروهای انتظامی مقاومت کنند. بنابراین این کار هم به لحاظ دینی و سیاسی برای آنها ضعف تلقی می شد و هم بهانه به دست حکومت برای فشار بیشتر به آنها می داد.


    از سوی دیگر تجزیه و تحلیل گفتمانی و سیاسی شعارها و مواضع تجمع کنندگان نشانگر شباهت بالایی با نیروهای افراطی موسوم به «ولایتمدار» و «دلواپس» دارد. آنها حمله شدیدی به دولت و وزارت بهداشت کردند که توصیه سازمان بهداشت جهانی را اجرا کرده است و با نگاه مبتنی بر تئوری توطئه و ضدیت با غرب وعادی سازی مناسبات با دنیا خواسته باز ماندن حرم ها را توجیه می کردند. در تجمع فوق یک فرد روحانی مرتب رهبری را خطاب قرار می داد که به خواسته آنها توجه کند! البته فرد دیگری هم رهبری را نفرین کرد که با عکس العمل منفی اکثریت حاضران مواجه شد.


    یکی از سازمان دهندگان تجمع در برابر حرم حضرت معصومه قم در کمتر از 24 ساعت بعد از برخورد نیروی انتظامی فیلمی منتشر کرد و با اذعان به خطا دانستن کار خود از مردم و رهبری عذرخواهی کرد، وی در هیچ جای صحبت هایش اظهار نکرد که وابسته به جریان شیرازی ها است.


    شباهت نوع جمع شدن شعارها و مواضع نشانگر سازمان یافتگی آنها است و شباهت بالایی با اتفاقاتی چون برهم زدن سخنرانی علی لاریجانی در قم، حمله به سفارت خانه عربستان سعودی و بریتانیا و .. دارد که نظام به لحاظ رسمی مخالف اتفاقات فوق بوده اما سازمان دهندگان و عاملان مرتکب مجازات جدی نشدند. در واقع اطمینان از عدم برخورد و مصونیت قضائی و امنیتی مشوق این برخوردها است و عاملان دلگرم به حمایت محافل بانفوذی در قدرت هستند. جریان شیرازی ها متعلق به اپوزیسیون هستند و نفوذی در بلوک قدرت ندارند. البته همه کسانی که در تجمعات حضور داشتند سازمان یافته نبودند و تحت فضاسازی های صورت گرفته از زاویه تعصب مذهبی و یا دغدغه های خاص خودشان حضور پیدا کرده بودند. ممکن هم هست که در طرح اولیه قرار نبوده درب های حرم شکسته شود و به نوعی کار از دست سلسله جنبانان خارج شده است.


    دیگر علتی که انگشت اتهام را به سمت «ولایتمداران» می برد بی تفاوتی و عملکرد ضعیف نیروهای امنیتی و انتظامی قم است. آنها علی القاعده تحرکات در سطح شهر قم را رصد می کنند و اطلاعات تجمع و گردهمایی نیز از قبل پخش شده بود؛ بنابراین آنها می توانستند اجازه جمع شدن معترضان را ندهند، اما سکوت کرده و برخورد بعدی شان نیز محکم نبود و با نرمش با آنها برخورد می کردند که تفاوت بسیار زیادی با واکنش نیروی انتظامی و امنیتی ها به تجمعات اعتراضی نیروهای جامعه مدنی و مخالفان داشت.


    اما اطلاعات دقیق ترو مستندی وجود دارد که نشان می دهد هسته اولیه برگزار کننده تجمعات واپسگرایانه و خطرناک برای سلامت و جان مردم متعلق به ارتش نهاد ولایت فقیه وگروه های فشار بوده و به حلقه یاران مصباح یزدی و جبهه پایداری نزدیک هستند.


    یکی از سازمان دهندگان که در تجمع آشکارا می گوید: «وزیر غلط کرده»، «تهران غلط کرده»، «رئیس جمهور غلط کرده» که دستور بستن حرم ها را داده اند طلبه ای به نام روح الله دشتی است. البته مدعی وی غلط است چون تولیت آستان های رضوی و حرم حضرت معصومه که زیر نظر رهبری هستند بر اساس توصیه وزارت بهداشت، دستورالعمل بسته شدن موقت را صادر کردند. آنها بارها توضیح دادند که با ناراحتی و از سر اکراه این تصمیم را گرفتند و مسئله اصلی ناتوانی آنها در حفظ سلامت زوار است.


    روح الله دشتی در 24 اسفند در کانال خود در پیام رسان بومی «ایتا» به نام «تشکل حوزه انقلابی» احتمال بسته شدن حرم را توطئه ای شوم نامیده بود و از امت حزب الله بخصوص جاماندگان دفاع از حرم حضرت زینب در دمشق دعوت کرده بود که از حرم حضرت معصومه در قم دفاع کنند! البته 6 ساعت بعد فرد دیگری به نام محمد علی رجیمی در کانال فوق پست متضادی منتشر کرد: «موضع رسمی کانال حوزه انقلابی بعد از بسته شدن درب اماکن مقدس قم همه ما متلزم به رعایت این دستور هستیم.».


    بررسی سوابق دشتی نشان می دهد او از روحانیون افراطی ضد جریان اصلاح طلب و اعتدالی و کلا جناح تجدیدنظر طلب نظام است. فعالیت های گسترده ای علیه برجام و پذیرش کنوانسیون های FATF داشته است. یکی از جنجالی ترین اقدامات وی سازماندهی تجمع مخالفت با مذاکره ایران و آمریکا در حوزه علمیه قم در مرداد 1397 بود که در دست گرفتن پلاکاردی با عنوان «ای آنکه مذاکره شعارت، استخر فرح در انتظارت» بحث برانگیز شد. وی در تجمع علیه کارگروه ویژه اقدام ملی در مقابل دفتر علی لاریجانی رئیس مجلس نیز فعال بود. این اقدامات با شکایت دولت مواجه شد و دادگاه ویژه روحانیت حکم بازداشت وی را صادر کرد و دادستان کل کشور نیز علیه او موضع گرفت. اما روح الله دشتی بازداشت نشد و حکمی نیز علیهش صادر شد. بعدها وی چنین توضیح داد:«هیچ پلاکاردی را نه مستقیما و نه با واسطه به فیضیه نیاورده‌ام و از آن مطلع نبوده‌ام و از برخی پلاکارد‌ها ناراحت هستم… در ماجرای تجمع اواخر ماه مبارک مقابل دفتر لاریجانی برای fatf -که صدالبته بسیار کار درستی بود- اگرچه تبلیغ نمودم لکن برگزار کننده نبودم و نمی‌دانم با چه استنادی شخص رییس قوه قضاییه و دادستان کل آقای منتظری و شاک (شورای امنیت کشور) به اتهام آن تجمع حکم بازداشت بنده را داده بودند و اساسا به چه وجهی این اقدام انقلابی را جرم انگاشتند که البته به سفارش دوستان در آن ماجرا بنده عقب‌نشینی تاکتیکی داشتم و به لطف خدا شر آن حکم کذایی مرتفع شد و شیاطین به اهداف سوءشان نائل نشدند.»


    منتها در موضعگیری متناقض دیگری از پلاکارد فوق دفاع کرده و نوشت: «روشن شد حوزه با هاشمی و فرزند معنوی لیبرالش روحانی همراه نبوده و نیست و نخواهد بود». دشتی مسئول کارگاه های طب اسلامی در مسجد جمکران هم هست! و از حامیان رحیم پور اذغدی از تئوریسین های بنیادگرایی اسلامی شیعه محور. دشتی به شدت دیدگاه های ضد یهودی دارد وبا نفرت پراکنی علیه آنها و ترویج نظریه توطئه مدعی «طرح و برنامه یهودی ها برای به خطر انداختن سلامت مسلمانان با تولید محصولات غیرارگانیک است»!


    بنابراین این اتفاق را باید در ادامه همه حوادث مشابه در 4 دهه اخیر و دوگانگی حاکم بر رفتار نهاد ولایت فقیه دانست که پروژه های مورد نظر ابتدا توسط گروه های فشار به جریان می افتند و یا در جایی که مصلحت حکم نمی کند مخالفت علنی اعلام شود، این نیروها حرف اصلی نظام را می زنند.


    البته در این مورد خاص به نظر می رسد هدف بازکردن درب حرم ها نبوده بلکه مشابه برجام انداختن بار مسئولیت این اقدام بر دوش دولت اعتدال و سلب مسئولیت از رهبری بوده است تا با توسل به انگاره «اندیشه مصلحت» در جامعه هدف مانور دهند که رهبری مخالف بوده است.


    در عین حال شرایط سختی که نظام با در سالیان اخیر مواجه بوده باعث شده تا درصد فعالیت های مصلحت جویانه ولی فقیه بیشتر شده و اقداماتی چون دفاع از گران شدن سریع بنزین، سرکوب طبقات محروم، حمایت از دولت روحانی باعث شده تا در بین پایگاه اجتماعی نهاد ولایت فقیه برخی مسئله دار شوند و به نوعی می شود گفت نهاد ولایت فقیه با بحران درون جریانی نیز مواجه است و نمی تواند پاسخگوی انتظارات بدنه بر اساس گفتمان ادعایی باشد؛ ازاینرو چه بسا عده ای بر اساس تشخیص خود و اعتراض به تصمیم نظام در این تجمعات حضور یافتند.


    از زاویه ای دیگر حساسیت نسبت به باز و بسته بودن حرم ها فراتر از نهاد ولایت فقیه و محذوریت های آن، همه قرائت های مشهور جریان های فقاهتی حداقل اعم از سنتی و بنیادگرا را در بر گرفته و آنها را ناگزیر از واکنش به پیامدهای الهیاتی بحران کووید19 کرده است. اکنون یکی از ارکان هویتی آنها یعنی شفای جسمانی اماکن مقدس شیعه به لحاظ تجربی و عینی در برابر چشمان جامعه فروریخته است. این اتفاق برای جریان های هویت طلب بحران ایجاد کرده بخصوص بنیادگرایان که بر اساس بنیادهای مضمونی فقه شیعه حکومت دینی تاسیس کرده اند. تزلزل در گفتمان سنتی فقاهتی و فروریختن یکی از پایه های مضمونی آن که به ائمه شیعه و سیدها کرامات و معجزه هایی را نسبت می دهد، هزینه سنگینی دارد و پایه های امارت ولایت فقیه را سست تر می سازد.


    البته مراجعی چون آیت الله ها سید علی سیستانی و موسی شبیری زنجانی بوده اند که به صراحت با برتری قرار دادن نظر پزشکان و متخصصان راه تحول و تغییر درون فقهی را گشوده اند. اما نهاد ولایت فقیه به لحاظ اصولی از این ابداعات احساس خطر می کند که در نهایت باعث افزایش باورپذیری به تخصص و دانش و عقلانیت زمانه می شود و اداره کشور بر پایه های مفاهیم سنتی را بی اعتبار می سازد.


    در نهایت باز جمهوری اسلامی با احساس خطر از گسترش مخالفت با تشکیل حکومت دینی در حوزه های علمیه قم و تصفیه حساب سیاسی با جریان شیرازی ها ضمن پوشاندن هویت نیروهای واقعی سناریوی کاذبی را طرح کند که البته از فرط تکرار دیگر نخ نما شده است. مشکل اصلی جمهوری اسلامی با آیت الله سید صادق شیرازی، مخالفت وی با نظریه ولایت فقیه، مقاومت در برابر تثبیت زعامت خامنه ای در جوامع شیعه و دعوت وی به جدایی دین و دولت و عدم فعالیت سیاسی در حوزه های علمیه است؛ در عین حال این انتقاد به آیت الله سید صادق شیرازی هم هست که نباید اجازه دهد چنین افرادی در بیت ایشان و مراسم ها حضور پیدا کنند.


    در مجموع با توجه به نکات پیش گفته روشن می شود که آنها از خودی های نظام هستند و به دشمن و مخالفان حوزوی وابستگی ندارند. مسیح مهاجری مدیرمسئول روزنامه جمهوری اسلامی نیز این واقعیت را تایید کرده و گفته است: « این فرافکنی ها را هم کنار بگذاریم که اینها وابسته به فلان جریان هستند و با برنامه ریزی وارد عمل شده اند. این واقعیت را بپذیریم که اینها دست پرورده های خودمان هستند و محصول خالص قدرت طلبی ها و انحصارطلبی های ما که انقلابی بودن را پرخاشگری و هتاکی و بی حرمتی به هرکس که با ما نباشد تفسیر کردیم. مابه خاطر این خطایمان تاوان بزرگ تری خواهیم پرداخت.»